Thương Nhau Để Đó

Tác giả: Hamlet Trương và Iris Cao

Edit epub: MimoBile Team

Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com

Phần 1 – Chiêm nghiệm

Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com

Hoa nở hoa tàn

Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com

Hoa nở hết hoa bắt đầu tàn

Tình trọn vẹn, tình bắt đầu tan…

Đài ABC là kênh truyền hình ăn khách thu hút một trăm hai mươi triệu lượt khán giả trên khắp thế giới, trên đó có chiếu bộ phim Những bà nội trợ kiểu Mỹ. Trong phim, các bà mẹ luôn phải lo đối phó với các con của mình. Lúc còn bé thì chúng hiếu động phá tung mọi thứ, khi lớn hơn chúng bắt đầu hỏi những câu khó trả lời và khi đến tuổi dậy thì thì ăn chơi và có quan hệ tình dục hết sức phúng túng dù ba mẹ cấm cản.

Ai xem phim cũng cảm thông với sự tuyệt vọng của những người mẹ trong phim. Họ yêu con, sẵn sàng hy sinh mọi thứ cho bọn trẻ, nhưng có vẻ như tình yêu đó càng đẩy chúng ra xa họ hơn. Có một đoạn đối thoại trong phim làm tôi nhớ mãi:

– Tại sao mẹ đã làm tất cả mọi thứ mà con vẫn không biết đúng, sai?

– Không! Con biết. Chỉ là khi mẹ bắt buộc con phải làm một điều gì đó thì phản đối có vẻ hấp dẫn hơn!

Nhắc đến đây tôi mới nhớ một chuyện làm tôi buồn cười mãi. Phòng ngủ của tôi ở tầng ba, mỗi lần ba tôi lên phòng đều… búng tay ra hiệu để tôi biết là ông đang tới. Ông làm thế để mỗi khi tôi làm điều gì mờ ám thì liệu mà “thu xếp”. Theo phép lịch sự, ông luôn gõ cửa, cho dù cửa phòng tôi không khóa. Có lần tôi buồn cười quá, định nói với ba rằng tôi cũng đã qua cái tuổi dậy thì lâu rồi nên cũng chả phải che giấu điều gì cả! Nhưng đó đã là thói quen của ông. Mà có khi nhờ sự ý nhị như vậy mà ngôi nhà luôn là một chốn bình yên cho riêng tôi.

Cho nhau một khoảng cách, cho nhau sự riêng tư, đứng ở một nơi vừa đủ để chia sẻ nhưng tuyệt đối không “quấy rầy”. Khi đó, chúng ta sẽ luôn ở bên nhau, đầm ấm, bình yên, không ai bị tổn thương!

Khi một bông hoa nở hết, nó bắt đầu tàn. Khi một vầng trăng tròn trịa, nó bắt đầu khuyết.

Khi ta biết hết mọi thứ tốt – xấu của nhau, ta sẽ dần mất đi cảm giác tuyệt vời của sự khám phá.

Điều đó là sự thật mà ít người nghĩ tới.

 Bình tĩnh

Chữ rằng: họa phước vô môn

Sang giàu dễ kiếm, người khôn khó tìm

(Ca dao)

Năm 1650, một bà nam tước mang theo năm cô con gái đến Paris để diện kiến vua Louis XIV. Trong số năm cô gái đó, tài sắc vẹn toàn của bốn cô đầu đã làm cho triều đình sững sờ. Chỉ có cô con gái thứ năm, dung mạo kém nhất, tên là Marie. Cô bị gia đình ghét bỏ vì mọi người cho rằng sự xấu xí của cô làm xấu mặt họ.

Marie im lặng không phát biểu gì khi diện kiến nhà vua, nàng chỉ âm thầm tìm hiểu xem ngài thích gì. Nàng phát hiện ra chàng là một người rất lãng mạn! Chàng cai trị vương quốc trong tâm trạng uể oải, mỏi mệt vì sự khô khan, nông cạn của đa số quần thần không gieo cho chàng chút hứng thú nào. Marie đã lục tìm tất cả những cuốn tiểu thuyết thời đó, cố thuộc những câu thật triết lý, sâu sắc và tổng quát. Khi thời cơ đến, mặc cho bốn người chị đua nhau khoe sắc, nàng chỉ làm ra vẻ vô tình phát biểu những câu mà nàng tin rằng nhà vua sẽ nghe và để ý. Nhà vua thấy nàng khác biệt, chàng được thỏa sức chia sẻ những điều mà hai người tâm đầu ý hợp. Thế nhưng vì lý do chính trị, vua Louis XIV phải kết hôn với một người con gái khác, chàng rất đau lòng và nhận ra rằng người con gái mà chàng thực sự yêu chính là Marie.

Một thương nhân trước khi đi xa, gửi hết số vàng mình có cho người bạn thân nhất giữ. Đến khi ông trở về, người bạn đã dùng hết số vàng đó để trả nợ và trơ tráo bảo rằng: “Tôi quá khờ, để vàng trong tủ mà không xem kĩ, bọn chuột ăn hết vàng mất rồi.” Người thương nhân buồn bã, động viên: “Ôi! Thật tiếc, vàng của tôi để dành bao năm nay. Nhưng thôi, tôi về vậy! Ông cũng đừng suy nghĩ gì nữa!” Người bạn hí hửng vì cho rằng cú lừa của gã đã thành công. Hôm sau, người thương nhân ra chợ, bắt cóc đứa con nhỏ của người bạn lừa đảo đó, mang về nhà, nhốt lại. Buổi tối, người bạn đến nhà, tỏ vẻ đau khổ. Ông hỏi, gã rầu rĩ nói:

– Con trai tôi mất tích rồi!

– Trời! Tôi có trông thấy một con chim cú cắp thằng bé đi! Nhưng tôi không cứu được, vì nó bay nhanh quá!

– Đồ dối trá! Làm sao một con cú nhỏ xíu lại có thể cắp thằng bé mười tuổi được!

Người thương nhân lúc này mới mỉm cười:

– Ở cái thành phố mà chuột ăn được vàng thì chim cú cũng có thể cắp được người chứ ông bạn!

Vậy đó! Hãy sống trung thực, bình tĩnh trong mọi hoàn cảnh để tìm ra đáp án cho chính con đường mình đi, để sống và trải nghiệm thật tốt.

 Hãy tin thế đi…

Niềm tin như nụ hồng, năm tháng rồi sẽ làm nó nở hoa…

Trong bộ phim Lang quân như ý của đài TVB, bác sĩ Cao cho cô nàng Từ Tâm uống những viên thuốc bổ, nhưng anh đã nói dối bệnh nhân là thuốc trị bệnh. Rồi anh yêu cầu Từ Tâm ghi lại chuyển biến hằng ngày của cô. Từ Tâm làm theo, ngày nào bị đau, có sẽ ghi vào nhật ký, đều đặn uống thuốc. Theo phương thức trị bệnh này, Từ Tâm khỏi bệnh lúc nào không hay.

Khi cô kể về chuyển biến khả quan của mình với bác sĩ, anh bảo : Đó là thuốc bổ, chứ bệnh cô mắc phải là “bệnh cá heo”. Ở biển, những con cá heo rất ghét tiếng động cơ của thuyền, nhưng khổ nỗi chúng không có trí thông minh của con người, nên dần dần chúng hóa điên. Vì muốn tránh khỏi tiếng ồn của động cơ mà chúng lao vào bờ, rồi chết. Từ Tâm cũng có thể chết, nếu cô lạc mất niềm tin vào chính mình.

Khi mất niềm tin, con người cũng loạng choạng lao đến chỗ nguy hiểm, như cá heo vậy!

Một ngôi nhà nhỏ ở nông thôn bị trộm viếng thăm. Ông chủ nhà thức dậy đúng lúc tên trộm chuẩn bị mang những đồ ăn cắp ra khỏi cửa. Ông bình tĩnh gọi hắn lại. Nhìn một thoáng, ông nhận ra tên kẻ trộm này rất nghèo đói. Nét mặt sợ hãi cũng cho thấy rằng anh ta đang lâm vào cảnh khốn cùng. Ông bèn lấy thêm thức ăn, đưa cho người đó, rồi bảo: “Tôi bỏ qua cho anh đấy.” Một buổi sáng, ông bất ngờ phát hiện trước cửa nhà mình có một con cá to. Ông biết rõ người mang cá tới báo đáp mình chính là người ăn trộm được ông tha hôm trước. Rồi cứ thế, đều đặn hàng tuần trước cửa nhà ông luôn có cá.

Nhiều năm sau, con trai ông quyết định thức dậy thật sớm để gặp bằng được người cho cá. Anh ngạc nhiên khi thấy đó là một thằng nhóc.

Thì ra gã ăn trộm ngày xưa đã chết, nhưng trước khi mất, anh ta đã trăng trối con mình phải báo đáp ân nhân năm xưa bằng một con cá mỗi khi đi đánh lưới về.

Mỗi khi ta đặt niềm tin vào ai đó, để họ sống tốt hơn thì đó cũng là cách ta hướng thiện cho tâm hồn mình. Gieo niềm tin về lòng tốt trên mảnh đất bạc màu, rồi sẽ có ngày nó kết trái, nở hoa.

Hãy tin thế đi...

 Thuốc giả

Sự thật không hấp dẫn có thể bị lời nói dối ly kỳ làm cho lu mờ!

(Khuyết danh)

Nghiên cứu thứ nhất: Một phòng khám răng treo bảng quảng cáo: có thể chữa đau răng bằng một loại mật quý hiếm trích từ con bướm. Bệnh nhân tò mò kéo đến, nha sĩ bôi vào chiếc răng đau thứ thuốc thần kỳ. Sau đó, phòng khám liên lạc lại, các bệnh nhân đều bảo rằng loại thuốc đó đã làm răng họ bớt đau hẳn!

Bí mật động trời: Thứ thuốc thần kỳ ấy chỉ là phân của côn trùng, và dĩ nhiên, chẳng liên quan quái gì đến việc chữa bệnh!

Nghiên cứu thứ hai: Người ta được trả tiền để thử phản ứng sốc điện. Một số người thử lần đầu tiên, họ kêu: “Đau đớn đến không thể chịu nổi.” Bác sĩ lập tức cung cấp cho họ một thứ thuốc gây ức chế thần kinh khiến họ không còn đau nữa. Bác sĩ nói thuốc sẽ phát huy tác dụng trong vòng mười lăm phút. Họ uống thuốc, sau đó nghỉ ngơi hai mười phút rồi bước vào đợt thử lần hai. Lần này, vẫn với cường độ sốc điện đó, nhưng họ cảm thấy bớt đau hẳn!

Viên thuốc đó thực ra chỉ là viên Vitamin C. Cũng chẳng liên quan gì đến giảm đau!

Nghiên cứu thứ ba: Một bác sĩ phẫu thuật ngực đã thầm lặng tiến hành các ca mổ. Trong đó, một nửa là ông làm phẫu thuật thật, nửa còn lại ông chỉ “giả vờ” rạch hai đường ở ngực rồi thôi.

Sau một tháng, kết quả thật bất ngờ: Tất cả bệnh nhân đều thông báo rằng sau khi phẫu thuật, họ không còn đau nhiều nữa.

Bí mật động trời: Tất cả là những bệnh nhân, nghĩa là cả người được phẫu thuật thật lẫn người chỉ được phẫu thuật giả, đều khỏi bệnh!

Một con ếch rớt xuống hố. Đám ếch trên bờ liên tục kêu gào bảo nó hãy bỏ cuộc và chấp nhận cái chết. Nó vẫn nhảy điên cuồng, mong phóng được lên. Cuối cùng, với cú nhảy quyết định, nó đã thoát khỏi hố. Hóa ra con ếch bị điếc và trong cơn hoảng loạn, nó tưởng những lời khuyên bỏ cuộc là những lời động viên, nên nó quyết không bỏ cuộc. Con ếch kia đâu biết rằng nó cũng tự tạo ra cho mình liều “thuốc giả”.

Thuốc giả là thứ thuốc không dùng để chữa bệnh thể xác mà để chữa bệnh tâm lý. Khoa học nghiên cứu ra thuốc giả để xoa dịu tinh thần con người. Ngày này, người ta không tiếc tiền mua những thứ đắt giá để lấy lòng nhau, nhưng lại quên mất thứ “thuốc giả” không cần tốn một xu. Lời an ủi, có lúc muốn nói lại thấy ngại nên thôi. Cứ vậy mà người ta dần xa nhau, mất nhau lúc nào không hay.

Thuốc giả cũng có giá trị của nó. Để mua được món hàng đó, bạn phải trả bằng những năm tháng sống và thấu hiểu. Thuốc giả không phải là giả dối. Hãy nghĩ đến một lúc nào đó, bạn hoàn toàn mất kiểm soát về lời nói, nói không suy nghĩ, câu nói nào cũng để lại một bãi chiến trường phải thu dọn. Lúc đó, bạn mới hiểu giá trị của thuốc giả.

Đời đã chẳng có bao nhiêu, đừng làm mất nhau thêm nữa…

 Tâm hồn hay thể xác?

Tình dục giống như rửa mặt – chỉ là thứ bạn làm vì bạn phải làm.

(Sophia Loren)

Có thể những dòng này sẽ làm bạn tổn thương. Vì thế, nếu chưa đủ mười tám tuổi, chưa đủ tự tin để bàn về sex, xin bạn dừng lại, đừng đọc nữa.

Có một thời gian, gặp ai tôi cũng hỏi: “Anh/chị/em nghĩ gì về sex?”

Câu trả lời đa số đều chung chung, người gọi sex là bản năng, là phân bón hữu cơ của tình yêu. Và dù là bản năng hay lí trí thì cũng có một nhận định: “Sex là bình thường.”

Nhưng tôi lại thấy sex không bình thường, trong một số hoàn cảnh và với một số người.

Bạn tôi kể, có hôm, bạn tôi đang trên đường về nhà, suốt quãng đường dài đó cậu bị một chiếc xe máy khác đuổi theo, người đó cứ nhìn chằm chằm vào cậu. Quá bực bội, bạn tôi hỏi là người đó muốn gì. Sau một vài câu giới thiệu, làm quen, trao đổi, người đó đề nghị bạn tôi hãy đến… khách sạn với hắn! Bạn tôi sợ quá, phóng xe bỏ chạy.

Có lần, tôi nghe một người bạn khác của tôi kể về một nhóm bạn chơi thân với nhau, trong đó có một người anh lớn tuổi hơn. Khi đi chơi cùng nhau, mọi thứ vẫn vui vẻ và bình thường. Nhưng một chuyện bất ngờ xảy ra khi anh thẳng thắn “nhờ” một cô trong nhóm hãy giúp anh “thỏa mãn”. Anh nói điều đó một cách bình thường, mặc dù giữa anh và cô gái kia không hề có chuyện yêu đương.

Rồi đâu đó họ kháo nhau về clip: “Xóc lọ giữa đường” với cảnh một gã thủ dâm nơi công cộng như ở chỗ không người!

Những chuyện kể trên có bình thường không? Sex là bình thường, vậy vì sao nghe những chuyện đó mọi người lại thấy không bình thường?

Làm tình là cách tạo ra thế giới. Nếu con người không duy trì nòi giống, ngày nay đã không có một thế giới sống động với Adam, Eva, cũng không có nhà máy, xe hơi, điện thoại, internet… Nhưng có lẽ đó chỉ là một nút thắt, bởi vì sợi dây tạo ra sự sống động của cuộc sống đâu phải có mỗi chuyện làm tình.

Làm tình để tạo ra sự sống, nhưng mọi người sống không chỉ có mỗi việc làm tình.

Vì sao khi chúng ta xem phim, nhất là những bộ phim kinh điển, có những “cảnh nóng”, dù ngại ngùng nhưng chúng ta vẫn không thể rời mắt khỏi những hình ảnh gợi cảm giác dục vọng đó. Bởi vì họ yêu nhau, trân trọng cơ thể nhau, họ yêu đôi môi, khóe mắt, muốn sở hữu cả thể xác và tâm hồn của người mình yêu thương trong khoảnh khắc đó. Sự hòa quyện tuyệt vời giữa tâm hồn và thể xác, lý trí và bản năng kỳ diệu ấy, bạn sẽ không thấy được ở những bộ phim cấp ba rẻ tiền. Bởi những “cảnh nóng” bạn xem trên màn ảnh nhỏ đã được những đạo diễn tài hoa dụng công đầy nghệ thuật, đưa con người đến tận cùng bản năng và cảm xúc chân thật.

Đã là con người thì luôn phải giằng xé giữa lý trí và bản năng, còn loài vật đến mùa thì giao phối như một phần quy luật của vòng đời.

Chúng ta hãy nhớ:

Ta rất muốn chia sẻ những gì bí ẩn nhất trong cuộc sống này với họ và ta luôn trân trọng những khó khăn, thử thách mà ta đã cùng họ trải qua.

Ta chỉ yêu một người, vì thế khi đã quyết định cùng ai đó bước chân vào hôn nhân thì ta sẽ không còn lựa chọn nào tối ưu hơn nữa.

Người đó yêu ta, đôi khi nhiều hơn chính bản thân họ. Vì thế, họ sẽ không bỏ rơi ta lúc khó khăn hay hoạn nạn. Bạn có thể yên tâm thức dậy vào buổi sáng và thấy buổi sáng đó thật trong lành khi bắt gặp người ấy đang làm bữa điểm tâm cho mình…

Có những người làm tình trước, nắm tay sau. Cũng có người hôn trước, rồi mới cầm tay. Nếu sau đó chúng ta yêu nhau, thì thứ tự trên chẳng còn gì là quan trọng nữa. Nhưng bạn có phát hiện ra rằng, rất nhiều người muốn bí mật làm tình cùng bạn, nhưng lại không đồng ý nắm tay bạn giữa đám đông?

                             (Trích Nắm tay và làm tình – Trang Hạ dịch)

 Hiệp ước buông tay

Tình yêu là thứ duy nhất chúng ta có thể mang theo mình khi ra đi và nó khiến kết thúc trở thành dễ dàng.

                                                                   (Louisa May Alcott)

Tôi đun một ấm nước, đậy nắp và bật lửa, đứng canh. Tôi sốt ruột, muốn sớm có cà phê uống nên cứ mở nắp liên tục xem nước đã sôi chưa. Tôi không biết mình đã vô tình làm chậm đi chính cái việc mình đang chờ đợi. Trong khi đơn giản nhất là buông tay, vì những gì diễn ra theo quy luật thì không cần đến sự tác động của con người.

Một người bạn hỏi tôi, phải làm sao khi người yêu muốn chia tay? Tôi nói với bạn tôi là hãy… chia tay trước! Để giữ thế chủ động.

Thế chủ động không phải chỉ sự vuốt ve cái tôi kiêu hãnh của bản thân, bảo toàn năng lượng cho chính mình trong cuộc tình này và những cuộc tình sau đó nữa.

Bạn có muốn một mối quan hệ kết thúc trong niềm đau và day dứt? Vậy thì sao bạn không buông tay trước cho mọi thứ trở nên nhẹ nhàng hơn?

Buông…

Buông sớm hay buông muộn cũng là cả một nghệ thuật ứng xử của những người đang gặp phải những rạn vỡ trong tình yêu.

Buông sớm quá làm ta thấy mình bất lực, buông muộn thì sẽ cạn kiệt cảm xúc và khiến cả hai cùng bế tắc. Vậy làm sao để buông đúng lúc?

Đến một lúc nào đó, việc quan tâm chăm sóc người ấy đã không còn là một niềm hứng khởi mà bạn chỉ thấy mệt nhọc và trách nhiệm. Đến một lúc nào đó, việc chia sẻ mọi thứ với người ấy khiến bạn thấy không cần thiết dẫu họ vẫn muốn lắng nghe???

Tự nhiên, bạn quay trở lại thời kỳ nổi loạn, thích được tự do.

Tự nhiên mối quan hệ của bạn trở nên bình lặng, an toàn đến đáng sợ.

Một mối quan hệ đều đều và không có điểm nhấn là điều đáng sợ nhất. Như điện tâm đồ, phải lên, xuống, chứ thẳng băng nghĩa là tim bệnh nhân ngừng đập, y học tiến bộ đến mấy cũng phải bó tay!

Lâu rồi tôi không gặp lại người bạn kia, nhưng tôi biết hai đứa, sau ba đến bốn năm yêu nhau đã chính thức chia tay. Tôi thấy điều này tốt cho cả hai, và cả tôi nữa. Vì tôi không muốn mất đi người bạn nào, cuộc chia ly ấy diễn ra khi họ còn đủ tỉnh táo để giữ gìn những giá trị còn lại, trong khi ở nhiều cuộc tình khác, ra đi là chấm dứt tình bạn. Bây giờ họ vẫn là bạn, vẫn hỗ trợ nhau trong công việc, họ cũng không ngại ngần khi chia sẻ thông tin về… người mới và sẵn sàng giúp đỡ nhau như trước. Đó chính là sự nhiệm màu của một cuộc tình được “buông đúng lúc”.

Tôi sống rất duy tâm và tin vào linh cảm. Tôi nghĩ rằng số phận đã có sự sắp xếp nhất định với duyên nợ của mỗi con người. Cái gì đã là của mình, số phận sẽ có cách đưa nó trở về mà bản thân mình có nỗ lực chối bỏ cũng không được.

Bạn cũng vậy nhé! Hãy ký một hiệp ước với số phận. Sớm buông những thứ không thuộc về mình để nhận về những điều thiết thực. Đó cũng có thể coi là một chân lý bất biến của số phận.

 Những điều anh ấy không nói!

Năm 1970, một nhà động vật học đã tìm thấy một con Gorilla “Củ Lạc” ở một vùng rừng rậm nhiệt đới.

Không biết ông nghĩ sao, mà tự dưng ông lại… đưa tay ra cho nó!

Và bạn biết sao không? Nó đã trở thành con Gorilla đầu tiên trong lịch sử dám… nắm tay con người…

                                                (Những tín hiệu tình yêu – David Givans)

Trên đời này, mỗi ngày trôi qua, có biết bao nhiêu lời yêu chưa nói?

Bạn đã bao giờ yêu mà không nói ra?

Đôi khi câu hỏi ngớ ngẩn nhất lại là “Anh có yêu em không?” Bởi tình yêu không dừng lại ở những câu hỏi sáo rỗng, mà ở sự thể hiện của người kia. Vì thế, hãy quan sát để có câu trả lời chính xác nhất.

Yêu là khi anh ấy biết bạn luôn trễ hẹn nhưng lần nào cũng nhẫn nại chờ đợi.

Yêu là khi anh ấy thức đến tận khuya chỉ để nhắn tin liên tục hỏi xem bạn đã về nhà an toàn chưa.

Yêu là khi anh ấy im lặng ngắm nhìn bạn bằng ánh mắt say mê, dù ngày nào hai đứa cũng gặp nhau.

Anh ấy luôn chịu thua trong các cuộc tranh cãi vì sợ bạn buồn.

Anh ấy vội vàng ôm bạn vào lòng lúc bạn suýt té ngã.

Anh ấy nhìn theo bạn đến khi bạn vào trong nhà rồi mới quay xe về.

Hoặc đơn giản là câu nói: “Em cúp máy trước đi!”, vì tiếng cúp máy nghe rất buồn, anh ấy muốn mình là người nghe thấy những âm thanh khô khốc đó.

Mỗi hành động thay cho ngàn lời yêu. Nếu bạn nhận được những điều tương tự, tôi tin bạn là một người hạnh phúc!

Vì thế, bạn cứ quan sát hành động của anh ấy để lắng nghe những cảm xúc đang trào dâng trong bạn.

 Duyên từ đó mà tàn

A, một người bạn của tôi, đem lòng yêu một người, chân thành và sâu sắc. Nhưng người đó khước từ, mối duyên đơn phương vì thế chưa bén đã nhạt.

A buồn bã, đau khổ, vật vã một thời gian dài. Đến khi A vượt qua, sẵn sàng đón nhận tiếng gõ cửa của tình yêu mới thì lúc này người kia mới hiểu được tình cảm của A và nỗ lực cứu vãn tình yêu mà chính anh ta đã từng khước từ.

Có những chuyện chẳng thể nào thay đổi! A của hôm nay đã chẳng còn bóng dáng của A ngày hôm qua nữa. Thời điểm cũng góp phần tạo nên độ mặn nhạt của cảm xúc. Khi A mặn, người kia nhạt. Nhưng khi A nhạt rồi, người kia mặn, có gì thay đổi được không?

Duyên phận cũng vì thế mà tàn…

Bạn của tôi nói, tình yêu có bốn loại:

– Đúng lúc. Đúng người.

Thế thì quá viên mãn, miễn bàn!

– Sai lúc. Sai người.

Cũng không có gì để bàn tán.

– Đúng lúc. Sai người.

Đó là lúc lòng bạn trống trải, cô đơn và cần một người ở bên cạnh để sẻ chia. Bất cứ ai xuất hiện trong cuộc đời bạn lúc bấy giờ đều trở thành chiếc phao cứu sinh để bạn bám vào và bơi qua biển cả cô đơn. Tình yêu vẫn như ngọn lửa được nhóm lên, nhưng duy trì sức nóng của nó lại là chuyện khác. Khoảnh khắc người phù hợp nhất xuất hiện, bạn sẽ nhận ra mình đã lựa chọn vội vàng.

– Đúng người. Sai lúc.

Bạn biết đó là người bạn sẽ yêu thương hết mực. Bạn biết đó là hạnh phúc mà bạn đang mong chờ, khát khao. Bạn muốn ở cạnh họ mỗi ngày, muốn chăm sóc và hít hà mùi tóc của họ. Nhưng khi bạn gặp họ, mọi thứ đã muộn: họ đã có người yêu, có gia đình, hoặc đó là lúc họ muốn tập trung gây dựng sự nghiệp hơn là vun đắp cho tình yêu.

Duyên phận cũng từ đó mà tàn…

 Thấu hiểu

Chúng ta cảm thương người khác trong những bất hạnh mà chính chúng ta đã trải nghiệm.

(Jean Jacques Rousseau)

Trong Motherhoood, bộ phim tâm lý xã hội đã tạo nên một Uma Thurman khác biệt, cô ấy vào vai một người mẹ trẻ, hết lòng vì gia đình. Người mẹ này thường dậy khi các con còn ngủ, làm bữa sáng trong trạng thái còn uể oải. Nhưng cô vẫn dành thời gian để chụp hình, ghi lại khoảnh khắc con đang ngủ rồi chuẩn bị đồ đi học cho con, đồ ăn sáng cho chồng… Và lúc nào trông cô cũng rất luộm thuộm, vội vã vì không có thời gian chăm sóc cho chính mình.

Tôi nhớ mãi cảnh người mẹ ấy bị kẹt xe, người đàn ông trong chiếc xe đằng sau gào lên, rồi hàng loạt xe khác nhấn còi inh ỏi. Người mẹ cũng bực tức, mở cửa xe bước xuống, cãi nhau với người đàn ông thô lỗ đó. Lúc ấy cô chực khóc, vì dường như cô đã cố hết sức, nhưng không biết phải làm thế nào để giải quyết tình trạng ùn tắc đó…

Người đang ông đang cáu bỗng dịu lại. Ông quay lại mắng thằng cha ấn còi phía sau: “Thôi đi! Mày không thấy người mẹ trẻ này đã rất tội nghiệp rồi sao?”

Một câu chuyện tương tự về người giúp việc trong gia đình tôi. Chị ít nói, hay cười, làm việc rất siêng năng. Quần áo hằng ngày tôi thay cả chục bộ nhưng chị giặt giũ rất nhanh, phơi khô rồi xếp ngay ngắn trong tủ.

Đột nhiên, chị xin phép nghỉ hai hôm.

Nhà cửa bề bộn, mẹ tôi phát cáu vì lau dọn cả buổi sáng mới xong. Mẹ bảo sẽ cho chị nghỉ, tìm người khác.

Hôm sau, chị đi làm. Mẹ tôi hỏi: “Sao hai ngày qua cháu nghỉ vậy?”

Lúc này chị mới dám nói là chị ốm, thời gian nghỉ ở nhà chị chỉ bò chứ không đi nổi.

Mẹ nghe xong, tự dưng thấy cơn giận bay đi đâu mất.

Sáng sớm hôm sau, mẹ còn bảo tôi uống cà phê xong thì đem cốc xuống nhà dưới luôn dùm chị, chứ đừng bày bừa ra bàn như mọi khi.

Muốn “thấu” một người, hãy đứng trong hoàn cảnh của người ta, như thế mới hiểu được chuyện gì đang xảy ra, để cảm thông và sẻ chia với họ.

Nếu ai cũng nắm rõ nguyên tắc này để cư xử với nhau, có lẽ đã không có cãi vã và hiểu lầm. “Thấu” cũng là một nghệ thuật sống mà ta không dễ gì học được. Chỉ khi…

Khi yêu một người mà chỉ muốn chiếm hữu họ, không cần biết đến cảm giác của người đó và mình đã làm phiền họ ra sao…

Khi ta tiết lộ bí mật của bạn bè mà mấy ngày trước ta còn khẳng định với họ: “Chuyện này mình sẽ giữ kín.”

Khi ta muốn có một người với mục đích khỏa lấp nỗi cô đơn chứ chẳng yêu thương gì họ.

Khi ta vội vã trách móc mà không cần quan tâm người khác đã tổn thương thế nào…

Khi ta đùa cợt, buôn dưa lê, bình phẩm về tình cảm của người khác cứ như chuyện của mình.

Thấu cũng là thông điệp của một hãng bảo hiểm, họ khuyên chúng ta phải luôn luôn lắng nghe, có lắng nghe mới thấu hiểu…

Tình cảm của con người cũng không nằm ngoài quy luật đó.

 Mẹ về một góc

Con ơi! Khi con còn thơ dại,

Mẹ đã mất rất nhiều thời gian,

Mẹ dạy con cầm thìa, dùng đũa ăn cơm;

Mẹ dạy con buộc dây giày, chải tóc, lau nước mũi;

Những kỷ niệm về những năm tháng mẹ con mình sống bên nhau

Làm mẹ nhớ thương da diết,

Vì thế, khi mẹ chóng quên, mẹ chậm lời

Con hãy cho mẹ chút thời gian, xin con chờ mẹ chút,

Cho mẹ suy nghĩ thêm…

Cho dù cuối cùng ngay cả định nói gì

Mẹ cũng quên…

(Bài thơ viết trên tường nhà dưỡng lão – Thủy Khởi)

Thứ Bảy đẹp trời, bạn tôi được ở nhà sau một thời gian dài bận rộn và vắng nhà liên tục, thế là tôi qua chơi. Đó là một ngôi nhà nhỏ xinh, cây lá um tùm và tràn đầy nắng gió, không gian rất đỗi yên bình và gần gũi với thiên nhiên.

Hôm nay cả nhà đi vắng hết, chỉ còn cô ấy ở nhà chăm sóc bà nội đã già yếu. Tôi ngồi đó chơi một lát thì đến giờ ăn cơm. Bạn tôi xới cơm cho bà, lựa những miếng thịt mềm nhất, xé nhỏ rồi trộn đều như cho trẻ con ăn. Vừa lúc ấy, bà nội đi từ ngoài cửa vào, nhìn tôi hỏi: “Con là ai vậy?”

Tôi cười, đây là lần thứ n bà hỏi câu đó: “Dạ! Con, bạn của Trang nè bà!”

Bà cười, hỏi tiếp: “Mấy giờ rồi con?”

Và buổi sáng hôm đó bà liên tục hỏi hai câu này.

Nhìn bà, tôi lại nghĩ đến mẹ. Mẹ tôi mỗi lần trách mắng đều kể lể: “Ối cái thằng quỷ sứ này, mày biết mẹ nuôi mày cực khổ lắm không, mày đến tận lớp năm vẫn sờ ti mẹ, đến ngần ấy tuổi vẫn phải đưa đón. Sau này trưởng thành, biết kiếm tiền, mày phải hiếu thảo với mẹ nhé!”

Mẹ tôi từng mắng yêu tôi như thế, cứ ngỡ đó là câu chuyện đùa nên tôi đã lãng quên lời nhắn nhủ sâu sắc của mẹ hôm nào.

Có lần, tôi cùng thằng Hiếu, thằng Châu, bạn trong xóm chơi trò cảnh sát bắt cướp. Hôm đó, tôi bị phân vào vai thằng cướp, bị cảnh sát đuổi chạy tóe khói, tôi chạy rồi núp mãi trong những cái hàng rào sắt, giật mình quáng quàng thế nào mà gót chân bị cứa vào rào sắt tóe máu. Cả bọn phải khiêng tôi về nhà. Mẹ vừa la mắng, vừa xót con trai nhưng vẫn vội vã ôm tôi đi tiêm phòng. Ánh mắt của mẹ đầy vẻ lo lắng.

Có lần, tôi chơi bắn bi thì viên bi lăn vào nhà ông hàng xóm, tôi chui vào nhặt thì bị con chó lông xù hung dữ trong nhà lao ra cắn tới tấp làm bắp chân bị thương, máu chảy be bét. Về nhà, tôi giấu mẹ vì sợ bị mắng, tới khi mẹ phát hiện ra, mẹ hốt hoảng mắng tôi om sòm, làm cái xóm nhỏ cũng rùm beng bởi cơn cáu giận của mẹ. Ngay lập tức mẹ đưa tôi đi tiêm phòng, chân tôi đau quá không đi nổi nên mẹ phải cõng. Tới khi bà bác sĩ già chuẩn bị tiêm, mẹ còn ngăn lại: “Này, bà sử dụng ống chích to như vậy, tôi còn không chịu nổi, nói gì một đứa trẻ? Bà làm ơn đổi cái khác cho tôi đi!”

Có lần, tôi đánh nhau với chị gái, hai chị em quẳng cả đồ ăn vào nhau, nhà cửa lúc ấy đã thành bãi chiến trường hỗn loạn. Mẹ vừa mắng hai đứa con nghịch ngợm vừa cần mẫn dọn dẹp.

Nhiều hình ảnh thi nhau tràn về trong đầu chỉ vì nhìn thấy bà nội của bạn tôi lãng đãng hay quên và sức khỏe giảm sút nhiều vì quy luật nghiệt ngã của thời gian. Bà cũng từng là một người mẹ, cũng đã trải qua những sương gió, và bây giờ bà đang đứng ở chân dốc cuộc đời. Bao nhiêu năm lăn lộn với thời gian chỉ để làm tốt vai trò của người mẹ, lúc ấy không biết bà nội của bạn tôi có đủ thời gian cho riêng mình không? Người mẹ luôn phải làm chủ cho những nỗi lo không đầu không cuối, lo từ ngày đầu tiên đến tận giây phút cuối cuộc đời. Mẹ có thể mang đến cho con cả thế gian, rồi khi tuổi già, mẹ lại lặng lẽ trầm ngâm của tuổi già với những lãng đãng, mơ hồ về thời gian, về thế giới xung quanh, thậm chí với chính đứa con mình sinh ra.

 An toàn

Với em chỉ có hai loại đàn ông. Một là ngủ với em xong rồi vội vã bỏ đi vào sáng mai, hai là người đàn ông ấy ngủ với em xong rồi sẽ ôm em trong lòng vào tất cả các buổi sáng trong đời.

(Diễn viên Jennifer Garner)

Trong bộ phim Hồn ma bạn gái cũ, bạn sẽ thấy một anh chàng nom khờ khạo, trong ngày cưới của mình đã lộ ra một bí mật to lớn: “Anh ta đã từng ngủ với bạn thân của cô dâu!” Nếu bạn là cô dâu trong lễ cưới đó, khi biết được sự thật phũ phàng này, bạn có đủ bao dung để tha thứ? Còn cô dâu trong phim đã hành xử giống như một việc làm nhân quả được báo trước, nàng đập nát hoa cưới và lên xe bỏ về.

Điều đó làm tôi chợt nhớ tới câu chuyện vui về… bao cao su. Người con gái biết người yêu của mình hôm nay đi công tác xa, đêm gọi không bắt máy, thế là cô nàng gửi cho người yêu một tin nhắn: “Anh làm gì cũng nhớ mang bao cao su, em không muốn cưới một người có bệnh.” Đó là một cô gái tinh tế và nhạy cảm. Nhiều người còn cho là cô ấy thông mình, biết “giữ” người yêu từ xa và tỏ ra khá bình tĩnh trước mọi chuyện. Nhưng theo tôi, đó là sự tinh tế một chiều và không căn cứ, nếu chàng trai đó trả lời rằng: “Ok! Anh sẽ sử dụng để em yên tâm!” thì phản ứng của cô gái đó sẽ như thế nào? Cảm giác ở cạnh một người đã từng thuộc về người khác có… “sạch” không?

Chẳng ai muốn người mình yêu không toàn tâm toàn ý với mình, và người ta có đủ lý do để tin rằng ước muốn đó là hoàn toàn hợp lý.

 Chân tình

Câu chuyện Luật cho người thay thế của tôi, nó nằm ở đâu trong cuộc đời này? Trái tim là một tạo vật tự do, đôi khi bị lỗi nhịp để chống lại những gò ép có phần lý trí của con người. Thế nên, khi nào nghe thấy những nhịp đập lạ, ta phải cảm ơn món quà Thượng Đế dành cho mình, và coi đó là một tình bạn đẹp, chứ không phải là có thêm một người – thay – thế. Chúng ta, hoặc phần đông chúng ta, đều có rất nhiều lần nuông chiều bản thân quá mức, cho phép mình được rung động nhiều lần mà ít người biết cách dừng lại đúng lúc, để cho mọi chuyện đừng đi quá xa…

Trong bộ phim: Hồn ma bạn gái cũ, nhân vật chính là một thợ nhiếp ảnh của một tạp chí nổi tiếng, một tay sát gái có hạng, với đủ mọi chiêu thức đưa các cô lên giường cũng như việc dứt khoát chia tay khi không còn hứng thú. Số lượng các cô gái bị anh ta đá đầy cả một chuyến bay, còn kỳ tích yêu và đá người tình của anh chàng có thể viết thành một cuốn cẩm nang dày cả gang tay.

Câu chuyện khá hoang đường, khi người chú đã chết của anh ta trở về thăm anh, mang theo ba hồn ma, mỗi hồn ma sẽ đưa anh về một khoảng thời gian trong quá khứ, hiện tại và tương lai, để xem anh đã có những gì tốt đẹp và đã đánh mất bản thân như thế nào? Cuối cùng anh ta mới vỡ lẽ, lý do khiến anh ta luôn thức dậy với nỗi cô đơn, người anh ta yêu thương thực sự thì coi anh ta như một kẻ bệnh hoạn chỉ vì lối sống và quan điểm sai lầm về tình yêu, tình dục đó.

Tôi thích câu nói này: “Người chủ động trong tình yêu là người ít lo nghĩ cho đối phương nhất.” Lý do tạo nên sức hút của một gã trai phớt đời là chẳng quan tâm đến cô gái nào hết! Sau đó, anh ta thay đổi quan điểm: “Nhưng hạnh phúc đâu có đến từ sự chủ động! Hạnh phúc đến khi ta thật sự yêu thương và quan tâm đến một người nào đó thật lòng.”

 Gánh nặng

Cha mẹ nhận một đời bão tố

Để cho con mãi mãi bình yên…

(Khuyết danh)

Một người quen biết ba tôi, đủ thân thiết để gia đình tôi có thể coi anh ta như một người thân trong gia đình. Chuyện sẽ chẳng có gì to tát nếu một ngày anh ta không mượn chiếc xe Wave của tôi và hôm sau gọi điện cho mẹ tôi thông báo là đã cầm chiếc xe lấy ba triệu đánh bạc. Chuyện này làm mẹ tôi giận đến phát ốm. Sau đó, mọi thứ cũng được giải quyết ổn thỏa khi gia đình tôi đưa sự việc ra công an phường, chiếc xe cũng đã trở về với chính chủ.

Nhưng điều mà tôi trăn trở nhất là việc ba mẹ anh ta đến xin lỗi gia đình tôi đều đặn hàng ngày: sáng một lần, tối một lần. Họ đã cao tuổi, khuôn mặt không giấu nổi sự lo lắng và sợ hãi, run run đứng trước nhà năn nỉ ba mẹ tôi như chính bản thân họ đã làm việc đáng xấu hổ ấy.

Khi còn học cấp hai, có lần tôi cùng đám bạn trong lớp nghịch ngợm khiến năm đứa bị nhà trường kỷ luật, phải mời phụ huynh đến. Bố tôi tỏ ra bức xúc, hét vào mặt tôi: “Bố đã đi làm mệt mỏi, tại sao phải đi họp phụ huynh cho con vì những chuyện vớ vẩn này?” Sau lần đó, tôi không dám làm điều gì quá quắt trong lớp nữa.

Chúng ta sống cuộc đời của riêng mình, nhưng phải ý thức cuộc đời chúng ta cũng là một mắt xích quan trọng trong cuộc đời nhiều người khác. Những gì chúng ta làm không chỉ một mình chúng ta chịu trách nhiệm mà còn ảnh hưởng đến cuộc đời của người khác.

Vì trong cuộc sống hiện đại, ba mẹ chúng ta chẳng có thời gian để tìm hiểu về công nghệ internet, iPhone hay iPod, họ không thể xài hết chức năng của ti vi, muốn bật đầu karaoke cũng khó khăn vì có quá nhiều nút phải nhớ.

Vì con cái, đôi khi ba mẹ gạt bỏ danh dự cá nhân để gánh dùm những tội lỗi, những ô nhục hay sự chê trách của người đời, bởi câu mặc định: “Con dại cái mang.”

Vì chúng ta, cha mẹ phải nhận lấy những khó khăn, giải quyết những rắc rối của con cái bên cạnh những rắc rối của chính bản thân mình. Với một đôi vai, liệu những điều ấy có quá nặng? Sao chúng ta lại tự biến mình thành gánh nặng của đấng sinh thành?

 Chiều sâu

Thật dễ để yêu cầu một người sâu sắc giả ngu trong một lúc, nhưng thật khó để bắt một kẻ ngu tỏ ra là mình sâu sắc!

(Hamlet Trương)

Rất nhiều bạn thân từ hồi cấp 3 của tôi vẫn đang hoàn thành năm cuối đại học, rất ít người đã đi làm và tôi là một người trong số ít đi làm từ rất sớm. Thỉnh thoảng gặp lại vài người bạn cũ, tôi gần như bị lạc lõng bởi quan điểm, lối sống của họ. Những điều tôi nói họ không hiểu, còn những gì họ nói, tôi không hứng thú. Những con đường khác nhau nên tư tưởng và suy nghĩ cũng khác biệt, những câu chuyện không tìm ra tiếng nói chung và nụ cười xã giao trở nên thường trực. Tôi chia sẻ với họ rằng, tôi rất yêu chuộng những người bạn lớn tuổi hơn, tôi thích sự chậm rãi, từ tốn khi chia sẻ, hài hước, thâm thúy khi bình luận và chiều sâu trong suy tư.

Nói đến đây, tôi đã làm một người bạn cũ tổn thương. Cậu ta nổi giận, suốt buổi gặp cậu ta không ngớt nhắc đến hai chữ “chiều sâu”, bởi đó là thứ mà tôi đã khẳng địng rằng cậu ta không có. Khi về nhà, cậu ta vẫn chưa chịu để tôi yên, tiếp tục “điều tra” về “chiều sâu” – thứ mà tôi chắc chắn đến bây giờ cậu ta vẫn không thể hiểu rõ.

Cuộc sống này đa diện, đa chiều. Tôi luôn nhìn nó ở góc độ cá nhân và tiêu cực nhất. Tôi luôn dự trù tình huống xấu nhất có thể xảy ra, và từ đó, cuộc sống với tôi dù luôn vui vẻ, suôn sẻ nhưng luôn phải suy nghĩ không ngừng. Tôi nói với cậu bạn rằng tôi đã từng như thế. Đã từng suốt ngày bắt bẻ một câu nói của người khác, và từng đau khổ vì một cái đặt ly mạnh tay hơn bình thường của người đối diện. Rồi lấy đó làm dằn vặt mãi về sau. Nhưng cuối cùng, tôi vẫn là kẻ thiệt thòi nhất. Bởi tôi buồn bực, tôi dằn vặt, người ta cũng có biết gì đâu? Họ vô tư sống trong khi tôi không ngừng buồn bực, điều đó không công bằng. Chính lúc đó, tôi ngộ ra, một người thông minh, có chiều sâu là người biết sống vui vẻ và không để trong lòng quá nhiều thứ vụn vặt không hay.

“Chiều sâu” của một con người được hội tụ qua nhiều yếu tố: sự tinh ý biết người khác cần gì, ngại gì mà kịp thời “stop” lại những tình huống khó xử; biết buông những chuyện vớ vẩn, để gặp nhau chỉ để nói cười, biết nhường nhịn những gì đáng phải nhường; biết đưa một cánh tay ra những khi bạn cần; hiểu bạn mình nói gì bằng cả trái tim chứ không phải bằng sự xét nét đúng sai.

Sự im lặng đáng giá hơn một ngàn lời nói vô nghĩa. Khi đúng thời điểm, một lời nói có thể giết chết một trái tim, cũng có thể làm sống lại một cuộc đời. Khi nói, đừng chỉ vận dụng cái miệng, hãy vận dụng sự kết hợp giữa bộ não, trái tim và cái miệng để tạo cho người đối diện một sự tin cậy, ấm áp.

Tôi xin khẳng định bản thân tôi rất khờ. Còn nói đến đây, độc giả sẽ đặt câu hỏi về độ khờ của tôi? Điều ấy còn phải xét ở góc độ tôi giả vờ là thằng khờ khá thành công hay tôi nỗ lực là một người thông minh trong mắt mọi người nhưng thất bại.

Nghi vấn này bạn vẫn chưa trả lời tôi và độc giả. Nhưng tôi tin chắc rằng độc giả sẽ không giống như tôi và bạn, họ sẽ không mất quá nhiều thời gian để phán xét về khái niệm chiều sâu. Bởi điều ấy được thể hiện rất rõ ở văn hóa ứng xử của mỗi người.

 Tờ năm mươi ngàn bay màu…

Có một câu chuyện nhỏ về một tờ tiền đã cũ…

Ở cái xóm lao động nghèo, một thằng bé nghe người lớn nói tuổi thọ của tiền xu là mười bốn tháng. Tức là sau một thời gian đồng tiền xu sẽ bị hoen gỉ và không nhìn rõ giá trị của nó. Vì thế, người ta sẽ không xài đồng tiền quá niên hạn đó nữa, cuối cùng nó về tay ai thì coi như người đó xui, phải vứt đi. Còn tiền polymer thì không biết tuổi thọ là bao nhiêu, nhưng cứ bị bay màu, nhòe hình ảnh là người ta cũng liệt loại tiền đó vào loại tiền không có khả năng lưu hành trên thị trường.

Hôm trước, trong lúc nhận tiền thừa do không xem kĩ, nó đã bị người ta trả lại một đồng năm mươi ngàn bị nhòe hình, bay màu. Khổ nỗi nó không biết ai đã trả nó tờ tiền đó, cũng không nhớ nó nhận tờ tiền đó khi mua hàng ở đâu.

Suy đi tính lại, nó quyết định không cố nghĩ xem nó đã nhận tờ tiền này ở đâu mà phải làm thế nào để tiêu thụ cho bằng được tờ năm mươi ngàn đáng ghét này!

Với một thằng học sinh cấp 3, chưa biết làm ra tiền như nó thì tờ polymer năm mươi ngàn có thể làm được nhiều việc. Nó có thể đổ xăng cho con Chaly cùn, ăn quà vặt trước cổng trường và mua một món đồ chơi thú vị. Nghĩ vậy nên nó thay đồ, xách xe chạy một vòng để tìm cách “thủ tiêu” tờ năm mươi ngàn đó bằng cách “nhét” cho người khác y như cách họ đã làm với nó. Nó còn khôn lỏi đem tờ mười ngàn và tờ một trăm ngàn để nếu bị chất vấn sẽ bảo là “không có tiền lẻ”, “chỉ có duy nhất một tờ năm mươi ngàn này”. Khà khà, kế hoạch khá suôn sẻ, chỉ cần diễn “tỉnh bơ” là người ta sẽ bị lừa ngay.

Nó đi mua bún thịt nướng, mười hai ngàn đồng một tô. Nhận bún xong, nó móc năm mươi ngàn ra, gấp đôi lại, đưa mặt lành lặn ra ngoài. Con bé bán bún thịt nướng cầm tiền, mở tờ năm mươi ngàn gấp đôi ra, định gộp lẫn vào cọc tiền của nó thì phát hiện ra, rồi nó trả lại. Thằng bé lập tức: “À! Tôi không phát hiện ra! Tại không có tiền lẻ.” Rồi nó đành phải đưa tờ một trăm ngàn cho cô bé, kế hoạch lần một thất bại thảm hại. Thằng bé tiếp tục cầm đồng tiền tội lỗi ấy đi mua bánh tráng trộn. Bà bán hàng đó làm bánh tráng trộn xong thì thằng bé lấm lét đưa tiền, lần này nó không gấp lại nữa mà mở ra luôn từ đầu, tất nhiên là chìa cái mặt không “bị lỗi’ lên trên, ngờ đâu khi đặt tiền vào tủ để trả lại, bà bán hàng đã phát hiện ra. Và nó lại phải đưa tờ tiền khác cho bà ấy. Kế hoạch lần thứ hai cũng thất bại. Thế là trong túi nó lúc này toàn tiền lẻ, nó tự nhủ phải giấu hết!

Thằng bé đi mua khoai lang nướng. Đưa tờ năm mươi ngàn cho bà bán khoai nhưng bà không nói gì rồi vô tư lấy khoai cho nó. Không có chuyện gì nghiêm trọng xảy ra, trời êm bể lặng, thế là phi vụ trót lọt.

Chợt nó suy nghĩ khi thấy bà bán khoai có vẻ mệt mỏi, chắc do bà phải ngồi bán hàng suốt từ sáng đến giờ, mà cái nghề buôn bán khoai, tiền lời một ngày chắc cũng chỉ được hơn năm mươi ngàn một chút. Chưa kể bà cũng có con nhỏ ở nhà, chắc thế nào cũng đang đi học, sẽ rất cần tiền. Rồi bà còn phải mua khoai để bán mà! Công nướng khoai coi như không tính, lấy công làm lãi. Mà đâu phải ngày nào cũng bán hết khoai, một mâm có khi còn nguyên, vì có ai còn ăn mấy cái món quê mùa này nữa. Nghĩ đến đó, nó giật mình hét lên: “Ôi chết, Con quên dì ơi, tờ tiền đó bị hư rồi, con có tiền lẻ đây nè!”

 Đồng tiền có luân hồi

Thời gian gần đây, đi đâu tôi cũng nghe người ta than thở: tiền làm không đủ tiêu và đồng tiền ngày càng mất giá; người thì bị chủ nợ thúc, người thì đòi nợ mãi không được. Dường như ai cũng có vấn đề về tiền.

Khi tôi còn bé, gia đình tôi có năm người cùng chung sống trong một ngôi nhà nhỏ chật hẹp. Lúc đó tôi không ghét ngôi nhà nhỏ, tôi chỉ nghĩ đơn giản là có sao thì sống vậy, có những người còn không có lấy một ngôi nhà. Đến khi lớn hơn một chút, tôi thấy quá nửa những cuộc cãi vã của cha mẹ là vì tiền. Tiền đi chợ, tiền học của ba chị em, tiền điện, tiền nước, tiền ám ảnh ba mẹ tôi từng ngày, vì trên vai họ có quá nhiều thứ phải gánh vác và lo toan, tôi mơ hồ nghĩ rằng, có lẽ tiền sẽ mang lại hạnh phúc cho mọi người, theo một cách nào đó.

Khi bạn trả thêm một chút tiền thưởng cho người lái taxi để bày tỏ sự hài lòng về cách phục vụ của anh ấy.

Khi bạn chỉ trả một khoản tiền lớn để có được món quà bạn mơ ước sau một thời gian làm việc rất chăm chỉ.

Khi bạn bỏ một khoản tiền ra để giúp đỡ người bạn của mình vượt qua khó khăn.

Khi bạn gửi cho mẹ khoản tiền chợ, như một phần phụ giúp gia đình.

Hoặc thậm chí là chi trả cho người mình yêu thương nhất một khoản tiền nhất định khi họ không đủ khả năng trang trải cho cuộc sống.

Tiền mang lại hạnh phúc theo cách riêng của nó, và chúng ta dù vẫn nói những câu kinh điển như: “Tiền không mua được hạnh phúc.” hay “Tiền không mua được tình yêu.” nhưng thực ra trong lòng mỗi người đều thầm công nhận rằng đồng tiền có một quyền lực ngoài tầm kiểm soát của chúng ta.

Tôi từng lâm vào cảnh không có một xu dính túi, có lẽ bạn cũng từng rơi vào trạng thái như vậy. Đó là lúc bạn cảm thấy mình không còn kiểm soát được bất cứ điều gì, ngay cả chính bản thân mình. Cuộc sống trở nên quá ngột ngạt. Lúc ấy bạn như con thú hoang, trốn tránh điên cuồng những nhu cầu thiết yếu của cuộc sống và cả những cái nhìn của người xung quanh.

Tôi ca ngợi đồng tiền thì tôi cũng cần đưa ra một góc nhìn khác của vấn đề, đó là cách tiêu tiền.

Có một câu chuyện vừa vui vừa buồn về tờ tiền mệnh giá năm trăm ngàn gặp tờ tiền một ngàn đồng, chúng buôn chuyện với nhau. Tờ một ngàn ngúng nguẩy hỏi rằng thời gian qua anh đã đi được những đâu, tờ năm trăm ngàn tỏ vẻ kiêu căng, nó bảo với thân phận polymer cao cấp nhất trong các mệnh giá tiền giấy của Việt Nam hiện nay thì cuộc đời của nó sẽ chỉ lên xe xuống ngựa ở những sòng bạc cao cấp, hoặc những trung tâm thương mại lớn bán các sản phẩm hàng hiệu. Rồi tờ năm trăm ngàn hỏi ngược lại, lúc này tờ một ngàn đồng mới thấy bẽ bàng, cười buồn: “Phận tôi chỉ đến được với những người nghèo!”

Câu chuyện đó làm tôi nhớ đến những điều mà tôi từng nhìn thấy. Tôi thấy có những bà mẹ vào các trung tâm mua sắm lớn, mua những món đồ chơi đắt tiền cho con, một món đồ có khi trị giá bằng một tháng thu nhập của những người lao động bình thường, mà có khi một tháng sau thì món đồ chơi đó cũng bị vứt đi hoặc thay thế. (Tự nhiên tôi nghĩ, những đứa trẻ quê tôi ngày xưa, chúng nó chơi cái gì nhỉ? Chúng cũng lớn lên bình thường và khỏe mạnh đấy thôi!) Tôi sững sờ khi biết giá cái bật lửa của một người bạn lên tới một ngàn đô. Tôi từng đi cùng những người bạn mà họ mua một chiếc nhẫn giả có giá hai trăm triệu đồng, và tôi cũng vài lần tình cờ ở trong những cuộc hội thoại xoay quanh chuyện họ mua cái ví này ngàn đô, cái váy kia hàng trăm triệu.

Bạn khoan hãy nghĩ sai vấn đề, tôi không cho rằng người ta có tiền nhiều hơn mình thì đồng nghĩa với việc họ có tội với mình. Bởi nếu họ làm việc đủ để hưởng thụ cuộc sống như thế thì đó là quyền của họ. Tôi chợt nghĩ sao mà sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội hiện nay chênh lệch nhau nhiều quá!

Cô giáo tôi kể chuyện vui trên lớp trong giờ học môn Luật thương mại, cô bảo kinh nghiệm cuộc đời và sự trải nghiệm của cô cho thấy, những người giàu thật sự, vẻ bề ngoài của họ rất giản dị. Còn những người cố tỏ ra sang trọng thì có khi họ còn đang phải che giấu vài món nợ khổng lồ ngang bằng số tài sản họ đang có. Như vụ đám cưới rình rang ở tỉnh nọ, có ai mà ngờ được bà mẹ đó giờ ra tòa với món nợ hàng triệu đô la. Cô giáo nói đến đó, tôi bật cười, vì tôi từng biết trong một cuộc điều tra với sáu trăm người giàu nhất nước Mỹ từng đề cập trong một cuốn sách của Adam Khoo, cũng đã cho biết điểm chung mà những triệu phú đó thường có chính là họ biết cách trân trọng đồng tiền và không bao giờ sử dụng đồng tiền để làm trò lố cả! Không những thế, con cái họ cũng chỉ được đi những chiếc xe bình thường, có một cuộc sống giản dị như bao người và tôn trọng với những giá trị vật chất mà chính mình làm ra.

Cuốn sách đó còn khuyên chúng ta nên tập theo lối sống này, không chỉ để trở thành một tỉ phú tương lai mà còn để trở thành một con người bình dị. Tôi làm việc trong giới showbiz, những tranh cãi và đổ vỡ trong giới này đều liên quan đến tiền bạc. Tôi nghĩ mọi người nên thay đổi cách nhìn về nghệ sĩ, vì không phải ai trong giới này cũng giàu có và sang trọng. Số người thực sự giàu có về nghề hát rất ít, nghệ sĩ đa số đều có nghề tay trái như kinh doanh, đầu tư vào một lĩnh vực nào đó. Cũng có người làm mãi chẳng có tiền, có người mắc nợ ngập đầu mà cố xài sang vì trót mang danh ca sĩ, một số người đi hát mua được nhà, và cũng có nhiều người phải bán nhà để có tiền… đi hát!

Tiền bây giờ và mãi mãi sẽ là vấn đề nhức nhối nhất của cuộc sống nếu bản thân chúng ta không tìm ra cách cân bằng và sử dụng nó một cách hợp lý. Tôi chợt nhớ một câu rất hay của người Do Thái:“Thà cả đời ăn rau, còn hơn ăn một bữa thịnh soạn rồi chết đói.” Câu này chỉ ra một bí quyết quan trọng trong cách tiêu tiền, đó là bên cạnh việc kiếm tiền, chúng ta còn phải học cách cân đối để đồng tiền không trở thành một gánh nặng. Sếp tôi cũng từng nói với tôi một câu thật hay dạo tôi mới đi làm mà tôi không bao giờ quên: “Đừng bao giờ làm gì vượt quá khả năng của bạn!”

Tức là bạn có năm đồng, đừng dại với tới những món đồ trị giá mười đồng, mà hãy chọn những món hàng từ một đến hai đồng thôi. Đến khi bạn kiếm ra nhiều tiền hơn, mức sống sẽ nâng lên tỷ lệ thuận với thu nhập của bạn.

Hôm trước, tôi nhìn thấy ở giữa khu chợ sầm uất, một người bán vé số tàn tật đặt đồng tiền kiếm được nhờ lao động khó nhọc vào tay một nhà sư già đi khất thực, hình ảnh đẹp đó tôi nhớ đến bây giờ. Tôi nghĩ rằng khi chúng ta có thể bằng lòng với khả năng tài chính hiện tại của mình, nỗ lực trong cuộc sống, trân trọng đồng tiền đúng cách thì đồng tiền sẽ thực sự có ý nghĩa với chúng ta…

 Kỳ thị

Cao sang hay nghèo khó, cũng xong, cũng xong một chuyến đò người…

(Nhạc kịch 12 bà mẹ – Nhạc sĩ Tuấn Khanh)

Có lần tôi xem Glee, serie phim truyền hình ca nhạc hiện đang “hot” dành cho tuổi teen ở Mỹ và bất ngờ với cách họ xây dựng tình huống. Những câu chuyện nói đi nói lại đến mức nhàm chán như giáo dục giới tính, kỳ thị người đồng tính, bạo lực, bắt nạt, rượu, tiệc tùng, v.v… lại được đưa vào phim rất “ngọt”.

Trong phim Glee, Kurt, một chàng trai đồng tính lớn lên bình thường như bao người khác, chỉ khác ở chỗ Kurt rất mạnh mẽ và không ngại khi che giấu về giới tính của mình, ngoại trừ với gia đình. Một ngày, cậu thú nhận với gia đình về giới tính thật của mình thì bố cậu trả lời: “Bố biết rồi, chỉ là chờ con thừa nhận mà thôi”, rồi sau đó, ông còn lúng túng mang về cho cậu con trai những tờ rơi hướng dẫn bảo vệ sức khỏe sinh sản mà ông cho rằng cái đó tốt hơn kiến thức mà ông có về người đồng tính. Đó là một ông bố tuyệt vời đến mức… phi thường! Giải quyết được sự “kỳ thị” trong gia đình, Kurt tiếp tục đối mặt với điều tế nhị ấy trong hàng loạt hành động bắt nạt ở trường học. Rồi phim lên đến cao trào khi kẻ bắt nạt Kurt ở trường cũng là người… đồng tính!

Cũng trong Glee, người ta cũng thấy một cô giáo thể dục trông có vẻ to con, mạnh mẽ nhưng thực ra khi bị đồng nghiệp khác chơi xấu, cô đã khóc rất nhiều. Cũng vì bề ngoài quá cỡ mà nhiều người đã thẳng thắn chế giễu cô là đàn ông, không cho cô ngồi cùng bàn, đối xử lạnh nhạt chỉ vì giới tính của cô quá khác biệt.

Dường như sự kỳ thị hiện diện khắp nơi trong cuộc sống. Có lần tôi ngồi cùng chuyến xe với vài nghệ sĩ trẻ. Không hiểu cuộc nói chuyện giữa họ bắt đầu từ chủ đề gì mà cuối cùng lại thành ra thế này:

Những người câm, điếc họ nói chuyện với nhau bằng cái gì nhỉ?

Bằng động tác của cơ thể, tay hoặc chân, ánh mắt...

Như vậy hẳn khi họ đi uống café với nhau họ sẽ im lặng!

Không hẳn như vậy, vì họ còn có những tiếng ú ớ trong miệng nữa.

Rồi họ phá lên cười…

Lẽ dĩ nhiên, làm sao khán giả có thể tưởng tượng ra thần tượng long lanh trên sân khấu của họ lại có thể hành xử thiếu văn hóa như vậy. Lại còn không tưởng tượng ra chính những con người này lại có thể cười nói xinh tươi khi đi làm từ thiện, hoặc có khi họ khóc trước những mảnh đời bất hạnh. Nước mắt đó có đáng tin không? Họ có thể giàu có hơn, đẹp hơn, công việc ổn định hơn, hay chỉ đơn giản là đầy đủ tay chân hơn. Khi đã có tâm lý đó, cộng thêm chút kiêu ngạo và cô đơn sẵn có, họ dễ dàng bắt tay với nhau, đứng về cùng một phía với quỷ dữ và sẵn sàng “chà đạp” những kẻ khốn khổ hơn mình.

Minh Niệm, tác giả cuốn sách Hiểu về trái tim đã viết: “Người này bình thường là để dồn sức cho người kia phi thường, sự phi thường và bình thường là một, hoàn toàn không tách rời nhau.” Nếu không có những người làm công việc vệ sinh để giảm bớt ô nhiễm môi trường, liệu mọi người có thể yên tâm hưởng thụ cuộc sống của mình trong một môi trường nồng nặc ô nhiễm và rác thải không? Tôi có một anh bạn là du học sinh. Một lần quá tức giận vì liên tục bị bắt nạt, anh đã điên tiết nói rằng: “Mày khinh tao, tức là mày khinh cái suy nghĩ của mày về tao chứ đó chẳng phải con người tao, cho nên cuối cùng là mày tự khinh mày!”

Câu này rất hay. Vì tất cả những kẻ khinh thường hay chà đạp người khác chỉ vì họ không may mắn như mình là những kẻ có trái tim khuyết tật!

Nếu bạn đang là một người bị kỳ thị, vì bất kỳ lý do gì thì tôi xin chân thành mong bạn hãy mạnh mẽ hơn, chứ đừng dại khờ nghĩ đến những việc làm mà những nhân vật trong phim bi kịch thường chọn, chẳng hạn như kết thúc cuộc sống! Vì khác biệt là một dấu hiệu thần thánh để phấn đấu, cũng như những lời miệt thị là nguồn năng lượng khổng lồ cho ta tiến gần đến ước mơ. (Tôi chợt nghĩ, nếu ngày xưa không có người mỉa mai cái thân hình chín mươi kilôgam của tôi, chắc tôi đã chẳng thể nào phấn đấu để đưa trọng lượng về sáu mươi ba kilôgam như bây giờ. Cũng như nếu không có người liên tục bảo tôi không đủ khả năng để trở thành một ca sĩ thì tôi cũng chẳng thiết tha phấn đấu để làm bằng được điều tôi mơ ước như bây giờ!)

Còn nếu bạn là kẻ chuyên đi kỳ thị người khác thì tôi xin chia buồn với bạn. Vì xung quanh bạn luôn có những người bạn như vậy, và nếu một ngày bạn lỡ dại sa sút hay khác biệt với họ, bạn sẽ thấu hiểu đến tận xương tủy thế nào là cô độc và chua cay. Đó gần giống như quy luật nhân quả, gieo tính cách sẽ gặt số phận.

Ngoài ra, không kỳ thị cũng không có nghĩa là tán dương quá mức hay có thái độ đối xử đặc biệt. Vì những người “khác biệt” theo tôi biết, chỉ mong được đối xử như một người bình thường, công bằng như bao người khác.

Điều ước của họ chỉ đơn giản như vậy mà thôi…

 Hamlet Trương và Iris Cao

Cuộc đối thoại giữa hai ngòi bút…

Hamlet Trương: Các bạn có biết những gì mình sắp đọc là của một học sinh cá biệt? Những gì các bạn sắp cảm nhận là của một người từng đứng trước hội đồng kỷ luật và suýt bị đuổi học?

Iris Cao: Vâng. Nếu biết tôi là tác giả những “chiến tích” hoảng hồn như vậy, các bạn có còn muốn đọc tiếp nữa không? Các bạn có thể dừng tại đây nếu không có hứng thú…

Tôi không ngỗ ngược, ngang tàng nhưng lại quá ngịch ngợm nên giáo viên chủ nhiệm luôn nhìn nhận tôi như một “học sinh cá biệt”. Phải chăng vì tôi học dốt môn văn mà cô là giáo viên bộ môn nên cô có mặc định về tôi thế này: “Chắc cả cuộc đời em chẳng thể viết được cái gì ra hồn.” Tôi nhớ câu nói đó suốt những năm tháng học trò như một vết thương sâu hoắm cứ âm ỉ trong lòng. Có lẽ vì thế khi đứng trước đám đông, tôi không dám phát biểu quá nhiều, tôi luôn phải nghĩ thật kỹ lưỡng trước khi nói.

Hamlet Trương: Nỗi ám ảnh lớn nhất của bạn là gì?

Iris Cao: Tôi luôn ám ảnh những gì tôi viết sẽ chẳng ai thèm đọc. Mặc dù những điều tôi đặt bút viết đều là những cảm xúc thật về câu chuyện của chính tôi hay những người xung quanh tôi. Tôi viết, viết nhiều lắm, viết mọi lúc mọi nơi. Chưa bao giờ tôi cảm thấy chữ nghĩa sôi sục trong lòng, bỏng rát và cứ chực tuôn ra như bây giờ. Tôi đi ngược lại nỗi ám ảnh tuổi thơ, mang về hiện tại cho tôi một con người hoàn toàn khác…

 Phần 2 – Cảm xúc

Iris Cao

Thương nhau để đó

Tôi có hai người bạn, họ rất yêu thương nhau, thứ tình cảm không ồn ào chỉ có hai người hiểu. Tuy sống cách xa nhau một chuyến bay dài sáu tiếng đồng hồ và một người mang bệnh truyền nhiễm nhưng điều đó cũng chẳng là gì với họ. Họ vẫn viết về câu chuyện đời mình, về thứ tình yêu vơi đầy này đến khi có một người sẽ pải ra đi mãi mãi, họ chẳng muộn phiền, chẳng u sầu. Với họ, gặp gỡ và yêu thương nhau đã là một niềm hạnh phúc vô tận rồi.

Anh nhớ da diết Melbourne, nơi anh chưa từng đặt chân tới, nơi anh chẳng biết nắng có gay gắt hay mưa có âm ỉ như Sài Gòn hay không, nơi anh đoán bầu trời sẽ trong xanh và cao vợi, nơi anh chỉ biết qua những tấm hình hay những câu chuyện em kể. Thế nhưng trong anh, mọi thứ thật gần gũi, rõ ràng và có chút xót xa bởi chúng ta thực sự chỉ có nhau về tinh thần. Để đến được với nhau chúng ta phải băng qua chặng đường bay dài tới 6705.69 kilômét.

Ngày em về Sài Gòn, trong lòng anh là vô vàn xúc cảm. Hồi hộp mỗi khi gặp lại em. Hạnh phúc khi được nhìn thấy ánh mắt của người anh thương. Đau đớn khi nghĩ rằng em sẽ lại kéo va li ra sân bay rồi chào tạm biệt anh khi chuyến nghỉ phép kết thúc. Tủi thân khi anh sẽ ở lại lo liệu cuộc đời mình với những tháng năm dài không em. Nhưng lúc này đây anh lại có thêm thứ xúc cảm mới lạ.

Có bao giờ em trải qua cảm giác khi đứng trước mặt người em yêu thương nhất thế gian này và tự nói với bản thân rằng đã đến lúc mình phải ra đi? Còn với anh, đó chính là phút giây này.

Hai người rõ ràng rất yêu thương nhau. Anh biết điều đó và em cũng đã tỏ tường. Thế mà sự ra đi như một định mệnh được báo trước ngay từ giây phút tình yêu và niềm tin của chúng ta mỗi lúc một đầy.

Rồi mai đây, anh sẽ biết được gì về cuộc sống em phía xa nơi chân trời mà em đang sống?

Anh có được cười tươi khi em hạnh phúc?

Anh có được rùng mình đớn đau nhìn thấy em đang cố giấu những giọt nước mắt tủi hờn? Em sẽ chia sẻ cuộc đời này cùng ai nếu không có anh? Em sẽ chôn vùi những âu lo vào sâu thẳm lòng mình hay vứt vương vãi nơi số phận thênh thang? Sau khoảnh khắc này, chuyến bay dài lại một lần nữa đưa em về nơi không có anh. Lúc đó, anh đã im lặng khi chúng ta quay đi, sự im lặng là lời giải thích thuyết phục nhất cho tình yêu của chúng ta.

Em. Vì anh biết trong cõi ngân hà này vẫn có những người thương – nhau – để –  đó… như anh và em.

 Ít khi nhắc tới

Cô ấy vội vội vàng vàng quệt nước mắt rồi tiễn anh đi một quãng đường biết chẳng bao giờ về lại, vì mất anh rồi, suốt đời này cô ấy khóc lúc nào chẳng được.

Thật ra em còn thương anh.

Thương nhiều lắm.

Dù nếu bây giờ tính xem chúng ta chia tay đã bao lâu thì e chính em cũng chẳng rõ.

Chỉ là ít khi em nhắc tới.

Em nhớ về kỷ niệm của mình, những phút giây cuối cùng của sự chia ly. Em không biết anh có khóc hay không? Còn em cảm nhận rõ sự bỏng rát nơi gò má.

Chỉ là em ít khi nhắc tới.

Có những nỗi đau được khắc lên đá, vì thế thời gian cứ gồng mình trôi đi thì nó vẫn cứ trơ trơ đứng đó và có thể em với nỗi đau về anh gần như thế. Nó luôn lặng lẽ nhưng âm ỉ khôn nguôi.

Chỉ là em ít khi nhắc tới.

Người ta đau khổ một lần cho cả một đời, thế nên những niềm vui đã qua em cất giữ từng ngày để nhắc nhở mình về tình yêu với anh, vì đó là những thứ mà chẳng bao giờ em mua được lần thứ hai trong đời.

Chỉ là em ít khi nhắc tới.

Mỗi lần thấy gương mặt anh ở đâu đó, hay một ai đó trùng tên với anh, trái tim lại không ngừng thổn thức. Em yêu ngày hôm qua của chúng ta – em yêu cái ngày chẳng bao giờ trở lại.

Chỉ là em ít khi nhắc tới.

Vì sợ… em lại yêu anh thêm lần nữa.

Em yêu anh tưởng chừng như vỡ nát trái tim em, dẫu anh có rời bước, mối tình từ song phương thành đơn phương, em yêu anh như điều ngang trái nhất trong tiểu thuyết, yêu nhiều đến nỗi… ít khi nhắc tới.

Mọi thứ sẽ bình yên và quay trở lại nơi nó vốn dĩ phải thuộc về.

Cũng như anh, như em chúng ta vẫn sẽ bình yên sau tất cả, chỉ là hôm nay em muốn nhắc về anh sau nhiều lần “ít khi nhắc tới”…

Thương anh!

 Nếu là một cái phao

Khi chạm vào nhau, với anh, em chỉ là một cái phao để bám khi sắp chìm. Anh lấp nỗi đau cũ bằng tình yêu mới, anh lấp những lỗ hổng trần trụi nơi trái tim anh bằng sự nồng nhiệt nơi em. Tất cả những gì đang diễn ra: nụ hôn, câu chào hay cái ôm siết buổi chiều tà đều là sự thay thế. Con người ta lúc cố cùng nếm được cả hương vị của nỗi đau, nó hanh hanh, nhạt nơi đầu lưỡi nhưng chực trào nghẹn đắng khi nuốt sâu. Khi tất cả mọi người nghĩ đó là bất công thì em lại tin đó là hạnh phúc.

Hạnh phúc là hiện tại.

Ngay cả khi anh có một quá khứ vĩ đại, ngay cả khi anh vẫn đang cố chấp ôm lấy quá khứ thì có nghĩa gì khi em mới là hiện tại.

Anh chưa đi, sao biết đường không thênh thang?

Anh chưa nếm, sao biết môi em chẳng dịu ngọt?

Anh chưa quay lại nhìn, sao biết thời gian trôi đi?

Anh chưa chạm vào, sao biết tim anh chai sạn?

Và anh chưa thử, sao biết lòng thôi thiết tha?

Khi em biết mình sắm vai người thay thế thì việc tốt đẹp nhất mà em có thể làm cho mình, cho anh và cho chúng ta là chấp nhận.

Thời gian nếu không thể cuốn bay những vết cắt nơi tim anh thì em tin những cái ôm chặt vào mùa mưa sẽ khiến anh ấm lòng, những sẻ chia của bộn bề cuộc sống cùng em sẽ khiến anh vững chãi.

Em sẽ làm những điều mà quá khứ quyền năng có muốn những cũng không làm được.

Thế nên… nếu là một cái phao – em cũng thấy tự hào

 Ai cũng cần cô đơn

Anh biết không, mọi thứ chẳng dễ dàng khi anh ra đi. Anh biết không, mọi thứ chẳng dễ dàng khi anh ra đi nhưng em vẫn sắp xếp nó ổn thỏa, dù còn nhiều sứt mẻ.

Nhưng cũng chính từ dạo đó, em ngẫm nghĩ và tự nhủ: Ai cũng cần cô đơn. Những giây phút bị bỏ rơi, đôi chân em bỗng cứng cáp lạ thường. Những năm tháng đơn độc trên con đường, trái tim em bỗng mạnh mẽ hơn xưa.

Những khoảng lặng đơn chiếc trong cuộc sống, khi em cười trước gương để huyễn hoặc niềm vui đang nhân đôi, còn nước mắt em chảy vào trong cho nỗi đau đừng lớn nữa.

Những thăng trầm xót xa từ suốt quãng đường đơn lẻ bước khiến em muốn được ngủ yên.

Thế đấy, những yêu thương trao đến nhau có tiếc gì, chỉ là nỗi đau khi chia xa gom mãi không hết.

Và rồi em luôn tin: “Ai cũng cần cô đơn.”

Để tự mình sống với thế giới mà mọi thứ đều là số lẻ.

Để biết tạo hóa ban cho nhân loại những trái tim cứng cỏi.

Để biết rằng chẳng có ai không có người bên cạnh mà không sống được.

Để thấu hiểu sự nhàm chán, mệt mỏi và tiều tụy của việc ôm tất cả một mình.

Anh giờ có chắc đi xa đến mức lời hứa cho những năm sau trở lại cũng đủ nhạt màu.

Có những cái chết là để sống mãi mãi. Em cảm thấy hạnh phúc khi mình chia tay vì dù sao đi nữa: “Ai cũng cần cô đơn.”

Chẳng phải để tự đau đớn cho những chuyện đã qua mà để biết trân trọng những điều tốt đẹp đang tới.

Em chúc anh đủ cô đơn như em, người thương!

 Tay trái phản bội

Em vẫn giữa nguyên vẹn những thứ thuộc về anh ở giây phút anh bước đi không quay lại.

Em chẳng cần dằn vặt quá khứ của mình về anh – người mà lần cuối em chỉ thấy bóng lưng vạm vỡ ẩn sau chiếc áo sơ mi sáng màu.

Không phải em ngờ ngệch mà là em mặc kệ.

Tay ôm không dám siết.

Môi hôn không dám thở.

Mắt nhắm không dám mở.

Và thời gian đã đồng lõa cùng nỗi đau, nên em mãi vẫn không bước qua được một nụ cười.

Ngày em gói ghém bản thân dưới lòng đường tấp nập, vứt mình qua những ngã tư đông người hay đơn giản chỉ là treo tấm thân này giữa những ngọn đèn xanh đỏ nhằm đảo lộn hiện tại trần trụi rằng anh vẫn hiện diện trong cuộc sống của em.

Em vờ quên nhưng lại nhớ hết.

Em vờ không biết những lại biết đến tường tận.

Em vờ thôi yêu nhưng lại trìu mến.

Nỗi đau là thứ xúc cảm vô hình trong tiểu thuyết mà muốn giãi bày thế nào cũng không thể đặt bút biết.

Dành cho những người can đảm yêu, can đảm nhận lại thứ cảm xúc vô hình ấy.

Ai chẳng muốn một tình yêu nguyên lành.

Anh chưa bao giờ phản bội em, em luôn cho rằng như thế.

Chưa bao giờ em thấy bầu trời thôi xanh.

Chưa bao giờ em thấy thành phố này bớt đẹp.

Chưa bao giờ em thấy mình bị thay thế.

Chỉ là, khi quay đi, tay trái anh không đeo chiếc nhẫn đôi kỷ niệm của tình yêu chúng ta…

Chỉ thế thôi…

Anh chưa bao giờ phản bội em…

Là tay trái phản bội anh à, là tay trái thôi.

 Những nỗi đau khác nhau

Chúng ta chia tay.

Anh ở lại. Còn em ra đi. Chúng ta bước qua nhau theo một góc cạnh nào đó của cuộc đời.

Con đường bỗng chốc thênh thang dành đón hai người từ chối thuộc về nhau.

Có những người sau một cuộc tình, sau một tiếng chia tay chẳng bao giờ muốn gặp lại.

Họ đơn thuần trở về thân phận người dưng.

Nếu không là lòng căm hận thì đó là sự ghen tuông thêm chút mùi vị bại trận khiến cuộc đối mặt với người kia quả thật khó khăn.

Với em thì khác.

Em cũng không thật sự muốn những va vấp trong cuộc đời này vô tình đưa anh về và những yêu thương cũ chưa kịp nhạt nhòa lại được gợi nhớ.

Em cũng không thật sự muốn những con đường không chung lối gượng thêm phút giây nào nữa.

Và sự thật nhẫn tâm là:

Từ khi anh ra đi, mỗi lần anh yêu một người mới, em lại đau những nỗi đau khác nhau.

Vì tất cả họ đi bên anh và đơn giản chẳng ai là em.

Vì tất cả họ rồi sẽ đau những nỗi đau khác nhau.

Vẫn nguyên lành tuy không hy vọng nhưng chờ đợi là điều chưa từng chối từ.

Thế nên anh biết không, khi anh thay lòng yêu một ai đó, em lại đau những nỗi đau rất khác.

Nắng chẳng thể hong khô một vết thương ái tình.

Gió chẳng thể cuốn bay một nỗi nhớ muốn giữ.

Mưa chẳng thể xóa đi một tình yêu trong em.

Và phải chăng sau tất cả – nỗi đau là thứ em còn muốn giữ.

 Là anh thương em

Em có biết ngay tại thời khắc nhìn thấy em, anh đã nghe tim mình ngừng đập. Và rồi sau tất cả những suy nghĩ vụt qua, anh lại chẳng biết mình là ai giữa bộn bề đời em.

Có ai đó ngoài kia đang nói gì về tình yêu?

Với riêng anh...

Tình yêu đôi khi lại chẳng dừng chân cùng một lúc ở hai người, thế thì có gì phải đớn đau?

Tình yêu đôi khi lại chẳng là nụ cười nơi cuối con đường, thế thì có gì phải xót xa?

Tình yêu đôi khi lại chẳng mang theo đắm say như trong tiểu thuyết, thế thì có gì phải hoài công?

Tình yêu đôi khi lại chẳng như một sợi dây trói thắt tim người này, buộc lỏng người kia.

Tình yêu mang theo cùng một lúc niềm hạnh phúc tột cùng, kèm theo mùi vị của ghen tuông rồi không quên đính lên chút ít hơi hám phản bội.

Tình yêu không hứa về một con đường dài.

Tình yêu là sự sở hữu, là ích kỉ, là mong muốn thuộc về nhau.

Tình yêu là trải nghiệm rộng lớn về nước mắt, sự thất vọng và những nỗi đau.

Tình yêu là sự hòa quyện giữa hai cá thể riêng biệt nhưng sẽ chẳng ai nói gì nhiều về ngày mai.

Sống trong cuộc đời này, biết không em đến sỏi đá cũng cần có nhau.

Vậy nên anh không yêu em...

...mà là anh thương em.

Ngay như khi anh viết cho em chữ thương này, nó đã dài hơn rất nhiều so với chữ yêu vốn tưởng vĩnh cửu.

Tình thương vượt qua những ranh giới của tình yêu.

Thương không đòi hỏi về sự chiếm hữu.

Thương không thiết tha gì về một danh phận nơi bộn bề cuộc đời người còn lại.

Thương không lấy sự ích kỷ để đong đếm mà đơn giản chỉ là nụ cười người này là hạnh phúc của người kia.

Thương không quan tâm đến con đường dài hay ngắn, chỉ cần đứng bên nhau thôi, hạnh phúc cũng đủ đầy.

Thương là thứ vô hình giá trị nhất anh có thể dành riêng cho em.

Để khi em khóc, luôn có anh kề bên.

Để khi em nghĩ cả thế giới quay lưng với mình, anh sẽ đưa em về.

Để khi với em mọi giá trị vật chất quay cuồng, anh nhận mình là tinh thần của em.

Và để khi em yêu một người khác, anh vẫn sống cuộc sống của anh và thương em nguyên vẹn như vậy.

 Anh yêu em thêm lần nữa…

Mọi thứ vẫn y như ngày em rời đi, em trở về nơi bầu trời luôn xanh trong, những con đường không hề cũ kỹ, nơi em biết chắc mình chỉ cách anh vài bước chân.

Như chưa từng có ngày hôm qua, anh vẫn xuất hiện trước mặt em với nụ cười cháy rát cả những nỗi đau.

Năm tháng có đôi phần in hằn trong ánh mắt anh nhưng có xá gì khi vòng tay em ôm anh vẫn vừa khít.

Đó có phải là thương một người cũ bằng thứ tình yêu mới?

Thời gian đã làm tròn bổn phận của mình cho cả em và anh.

Nếu em ngả đầu vào vai anh và nhắm nghiền mắt, em biết mình có thể để những xót xa vẫy tay chào vì em vẫn yêu tha thiết bờ vai ấy, vẫn yêu tha thiết gương mặt ấy và vẫn yêu tha thiết mối tình ấy.

Nếu em vờ hôn anh và chạm vào đôi môi ấy lâu hơn một cái chớp mắt, em biết bằng mọi giá em sẽ ở lại. Chẳng phải để yêu anh thêm lần nữa mà để lòng em thấy chưa bao giờ em ngừng yêu anh.

Nếu em siết lấy tay anh và anh không buông tay em như ngày hôm ấy, em biết trong cõi ngân hà này duy nhất có em sẽ dừng lại, có em sẽ dang tay ngủ lại cùng những giấc mơ.

Nếu chưa từng có ngày hôm qua thì chắc gì em biết mình lại yêu anh nhiều như thế. Và nếu chia tay là cái duyên tiền định thì gặp lại nhau thêm lần nữa có phải chăng là một cái nợ chưa trả hết?

Nếu chúng ta quay lại cùng một cơn mưa.

Anh sẽ lại yêu em chứ?

Lòng em chưa bao giờ ngừng yêu, vì thế hãy yêu em thêm một lần nữa…

 Ướt nắng khô mưa

Tôi không khóc

Có câu nói: “Mây là của trời – hãy để gió mang đi.”

Chuyện ai kể mà nghe, lời ai thấu mà thưa, cứ lê bước dài về con phố vắng rồi va đập vào những thứ không hình dạng – tưởng quên.

Buồn mang trao đổi về thương hại, vốn đã hạnh phúc có ai bán mà mua. Em òa khóc khi năm tháng trôi nhanh quá, mãi nhặt nhanh niềm đau em quên cả nắng, lạc cả mưa, cứ loay hoay tìm chỗ nhét vừa một trái tim bị vỡ.

Vì ngày ấy, chẳng có gì là đủ để ôm siết, chẳng có gì là vừa để ngừng đợi mong.

Vì ngày ấy, phải thêm rất nhiều để thành yêu, còn bây giờ phải bỏ đi rất nhiều để chấm dứt.

Mãi không yêu được một người trọn vẹn.

Lá xanh nối tiếp những cọng vàng rơi xuống mặt đất vô tâm không báo trước.

Thế nên mây theo gió đi rồi, thỉnh thoảng em ướt – nắng – khô – mưa.

 Chúng ta đã ngăn nắp chia tay nhau

☪ Phần em:

Chúng ta yêu nhau đủ để em đợi chờ anh. Điều đó thật khó khăn nhưng em còn gì ngoài anh và nếu lời hứa được đổi bằng nụ cười bình an của anh, em sẽ hứa tất cả.

Ngày tiễn anh ở phi trường, ngày chiếc máy bay đưa anh lên bầu trời xanh cao vút kia em biết ở một ý nghĩ nào đó chúng ta đã ngăn nắp chia tay nhau.

Xúc cảm là điều khó tránh và những tháng ngày cô đơn biết đâu đấy anh lại ngả vào vòng tay người khác, không phải người anh yêu như em nhưng cô ấy luôn ở bên và làm anh vui. Trong những cung bậc khó khăn trong cuộc sống, anh luôn nhìn thấy nụ cười của cô ấy.

Em ghen.

Nhưng em không đủ lý lẽ để giận hờn anh, em cứ đúng thật xa nhìn những thứ quen thuộc bị san sẻ cho người khác. Nhìn anh và cô ấy, nhìn yêu thương và cảm nhận em đang bị sứt mẻ.

Em đã không nói một lời.

Nhưng hôm nay để viết được những dòng này thì một điều gì đó quá sức chịu đựng để vô ý len lỏi vào tim em.

Em không bắt anh phải suốt đời yêu thương em, em không bắt anh phải hoãn những cuộc vui của anh vì em, em không bắt anh bó buộc tình cảm khi thương yêu một người ở xa – chỉ là đừng để em nhìn thấy. Khoảng cách của những đêm đi về một mình đã là quá đau đớn rồi anh.

Em vô hình nắm tay anh mà run lên bần bật, nếu ngày sau xanh nắng anh trở về, có lẽ em cũng vẫn đón anh như ngày đầu, chỉ khác là: Kỷ niệm có rách nát đôi phần vì quá yêu thương.

☪ Phần anh:

Anh hiểu rất rõ về những cố gắng nơi em, anh cũng nhận thức được về một người luôn chờ đợi anh.

Em biết đấy, có quá nhiều khó khăn khi anh một mình ở nơi xa xôi thế này, đã hơn một lần anh yếu lòng, nhưng tất cả chỉ vì yêu thương em mà anh vượt qua.

Nếu hôm nay em khóc, giọt nước mắt của những hờn ghen, tủi giận.

Nếu hôm nay em rạn nứt, vì những niềm tin bị thời gian tẩy xóa.

Thì anh biết tất cả là do anh, vì những khoảnh khắc không vững lòng anh vô ý kéo em vào những tổn thương, để mình em nơi đó chịu đựng những thứ hỗn độn xung quanh anh.

Nhưng em ơi, anh tin rằng ba năm qua đã có quá nhiều thứ thách để chúng ta nắm chặt tay nhau hơn, để đôi khi lòng tin nơi em bị vơi đi phần nào thì em vẫn đủ bao dung để đợi anh về.

Tháng tám, Sài Gòn nhiều mưa lắm không em? Anh ở đây chỉ ước sao một ngày lại được thấy em cười sau màn mưa – ngay cạnh bên anh.

Hãy yêu thương

Người thứ nhất:

Tôi hai mươi sáu tuổi. Bị ung thư máu giai đoạn cuối.

Những tháng ngày quả thật u ám và tôi chẳng biết sao Chúa Trời lại chọn cho tôi nỗi đau này.

Đây là lần thứ bảy tôi phải chạy hóa trị, tóc rụng hết và chẳng trông chờ gì vào một người có tủy phù hợp để ghép và cứu rỗi mạng sống này.

Người thứ hai:

Em hai mươi hai tuổi. Bị ung thư thận giai đoạn cuối.

Lần đầu tiên gặp em là vào kỳ thứ bảy của đợt chạy hóa trị. Em gầy gò nhưng đôi mắt ánh lên sự mạnh mẽ, tôi biết em và tôi cũng như những người mang căn bệnh này đều tự nhiên có một sự chống chọi kịch liệt để được sống.

– Lần thứ mấy rồi? – Tôi hỏi.

– Thứ năm… – Em lí nhí.

– Còn anh đã là lần thứ bảy.

Chẳng biết vì sao nhưng chúng tôi quyết định ngồi lại bên nhau từ hôm ấy. Em là một cô gái tuyệt vời.

Tôi thích nắm tay em, dù rằng chỉ toàn là những vết kim tiêm nhưng nó ấm áp và hợp kỳ lạ với bàn tay tôi đầy sẹo.

Tôi thích vuốt tóc em, dù rằng những đợt chạy hóa trị đã làm nó rụng gần hết nhưng nó là sự tương đồng và thấu hiểu khi tôi cũng thế.

Tôi hiểu tận cùng nỗi đau của em khi phải gồng mình để sống, để được bên cạnh tôi, yêu thương tôi… dù chỉ thêm một ngày.

Chúng tôi yêu nhau, chỉ muốn cho nhau trọn vẹn ngày hôm nay, vì ngày mai chẳng thể nói trước được điều gì.

Ngồi bên em bây giờ, tôi chỉ chực khóc thật to. Tôi rất yêu em nhưng còn được bao ngày như thế.

Cuộc sống của những người được chọn trước cái chết thật đau đớn.

Tình yêu của những người được chọn trước cái chết thật xót xa.

Thế mà chưa một lần tôi thấy em khóc, chưa một lần tôi thấy em than đau.

Tất cả những gì em làm là ngồi yên lặng bên cạnh tôi.

– Em có sợ chết không? – Tôi lặng lẽ nhìn sang em.

– Em không sợ chết nhưng em muốn được sống. – Giọng em ngập ngừng.

– Vừa đủ? – Tôi hỏi rồi vội ôm em vào lòng.

Những người như chúng tôi – những người mà hôm này có thể là ngày cuối cùng trân trọng lắm cái giá trị của yêu thương. Không suy tính, không đắn đó, chẳng phân vân, lưỡng lự. Chúng tôi được đặc quyền thương bao la, yêu vĩ đại.

Yêu là yêu. Chẳng có thêm định nghĩa dài dòng nào phía sau.

Nó xuất phát từ hai con người có chung một nhịp đập.

Nó không phân biệt tuổi tác, giới tính, địa vị, sắc tộc.

Nó vốn dĩ thiêng liêng và không cần tượng đài.

Có thể tôi sẽ chẳng sống qua được hôm nay và khi các bạn đọc được những dòng này, chúng tôi đã về một miền khác, nơi những nỗi đau sẽ chẳng thể chạm tới chúng tôi, nơi vĩnh viễn chúng tôi có thể ngồi lại với nhau và mơ về ngày mai.

Bạn là người bình thường?

Bạn là người mắc bệnh hiểm nghèo?

Bạn là người đồng tính?

Thời gian không phải là kẻ hào phòng.

Đừng suy nghĩ, hãy cứ yêu thương…

 Lạc giữa thiên đường

Anh có biết tại sao cuộc sống thú vị không? Vì không ai biết trước chuyện gì sẽ xảy ra. Đừng đổ lỗi cho số phận, số phận là do chúng ta quyết định.

Có lẽ cái kết không có hậu là để câu chuyện sẽ còn day dứt mãi, vì một tình yêu bỏ ngỏ, một số phận an bài, một tương lai không muốn hứa.

Đồng tính.

Đôi khi ở một lăng kính bao dung nào đó, họ đang sống rất vĩ đại để đấu tranh cái giới tính trong họ, để đấu tranh cho thứ tình yêu mà người đời gọi là không bình thường, để được yêu người họ yêu.

Họ là những người đi ngược chiều số phận để chúng ta thấy tình yêu tồn tại rất gai góc ở nhiều ngóc ngách vô hình.

Nếu không cảm thông được với họ thì cũng đừng miệt thị và đừng thương hại.

Hãy để họ tự tìm thiên đường cho cuộc đời họ.

Cổ tích của chúng ta nếu thiên đường tồn tại…

Cổ tích của người lớn không còn là cái kết có hậu giữa công chúa và hoàng tử.

Cổ tích với tôi là câu chuyện mà mỗi chúng ta tự viết nên.

Cổ tích là do chúng ta, thiên đường là nơi chúng ta sống và tìm được tình yêu của đời mình, thế thôi.

 Bớt hoài nghi sẽ bé lại

Triều đại hoài nghi.

Từ bao giờ ấy nhỉ, chúng ta nghĩ rằng ông già tuyết không có thật, có phải từ khi chúng ta đủ lớn để dẹp bỏ bớt những mơ mộng bé con. Hay vì chúng ta đang sống trong triều đại hoài nghi nên dần dà cũng tiêm nhiễm thói nghi ngờ vớ vẩn.

Ký ức bé thơ.

Ngày xưa, tôi tin ông già tuyết vào nhà qua cửa sổ vì tôi sống ở vùng nhiệt đới, nhà tôi không có ống khói thông xuống lò sưởi nên đêm Giáng sinh nào tôi cũng đứng chờ thật lâu ngoài cửa sổ, cho đến khi mẹ bảo: “Chỉ khi con ngủ đi thì ông già tuyết mới đến.” Lúc ấy, tôi mới tiếc nuối chui vào chăn. Chẳng cần ai phải nói tôi cũng có thể tưởng tượng ra hình ảnh một ông già với chòm râu bạc phơ mặc một bộ quần áo màu đỏ, tay xách túi quà thật to, ông sẽ đến vào mỗi dịp cuối năm để phát quà cho những đứa trẻ ngoan rồi lặng lẽ cưỡi con tuần lộc, phóng vút đi.

Ai trong chúng ta ai mà chẳng lớn lên với một niềm tin sắt son rất trẻ con rằng: Ông già tuyết là có thật.

Tôi đã thấy ông già tuyết.

Đúng đấy, tôi đã thấy ông già tuyết vào năm tôi mười hai tuổi. Đêm Giáng sinh, tôi trở mình mãi không ngủ được vì tôi muốn được thấy tận mắt ông già tuyết, thế là tôi trùm chăn nằm im trên giường, chờ đợi, tôi không dám thở mạnh vì sợ ông già tuyết biết tôi còn thức sẽ không đến nữa. Tôi đã chờ đợi rất lâu, rồi đến nửa đêm, có một người đàn ông to cao, mập mạp đến bên giường tôi và đặt hộp quà cạnh giường như mọi khi rồi lặng lẽ rời đi. Tôi còn nhớ như in tôi đã lảm nhảm hơn chục lần: “Ba là ông già tuyết ư? Sao ba lại là ông già tuyết?”

Tôi hoài nghi.

Có lẽ từ dạo ấy, hình ảnh ông già với bộ đồ màu đỏ nhạt dần trong suy nghĩ của tôi, vì tôi không còn háo hức chờ đợi khi phát hiện ra ông già tuyết chính là người đàn ông cao to, mập mạp nhưng cởi trần và hay ngái ngủ.

Một năm trôi qua, tôi làm rất nhiều chuyện tốt và nhiều chuyện không tốt, tôi không cố gắng hết mình để trở thành một đứa trẻ ngoan nữa, đâu đó trong tâm hồn tôi bỗng dưng một phần tuổi thơ bị đánh cắp. Lúc ấy, tôi đã phải tự sắp xếp lại rất nhiều những viễn tưởng non nớt của mình, tôi đã vứt bỏ những ước mơ ngông cuồng vào một xó.

Rồi tôi lớn lên.

Bức thư bất ngờ.

Khi đã trưởng thành, Giáng sinh là dịp tôi đi chơi, tiệc tùng với đám bạn hay đơn giản chỉ là ra đường nhìn thành phố rực ánh đèn, ông già tuyết trong suy nghĩ của tôi giờ đây chỉ là một biểu tượng của Giáng sinh, là hình mà người ta vẫn hay trang trí. Cho đến Giáng sinh năm ngoái, tôi nhận được bức thư từ ông già tuyết:

Chào con, đã hai mươi năm rồi nhỉ, thời gian trôi thật nhanh, giờ Giáng sinh đến lại chẳng biết phải tặng gì cho con. Ba đã biết con nhận ra ba là ông già tuyết từ rất lâu rồi nhưng ba vẫn đều đặn đặt quà cạnh giường con mỗi năm vì ba không muốn rằng khi con lớn lên, cuộc đời xô đẩy, một nhịp sống với bao hoài nghi sẽ vô tâm cướp mất giấc mơ thơ bé của con. Dù gì trong tim con, hình ảnh về một ông già tuyết luôn mang quà cho những đứa trẻ ngoan mỗi năm sẽ còn mãi, để con luôn có gắng từ những việc nhỏ nhặt nhất, và còn là vì ba luôn mong con là đứa con gái bé nhỏ như năm nào. Vì thế, việc ba đặt một món quà cạnh giường con đã là một thói quen cũng như để tận hưởng thứ hạnh phúc vô tận vào mỗi Giáng sinh của ba.

Ký tên

Ông già tuyết bị lộ tẩy

Bớt hoài nghi sẽ bé lại.

Và sau bức thư ấy, tôi biết mình chỉ như một đứa trẻ lên năm, ba đã giữ lại nguyên vẹn giấc mơ thơ bé cho tôi dù ông già tuyết có tồn tại hay không. Nếu bớt hoài nghi tôi sẽ có được hạnh phúc tràn đầy như bao đứa trẻ khác nhân dịp Giáng sinh.